Mụn nội tiết

Vì sao gọi là mụn nội tiết?

Hormone androgen làm tuyến bã tiết nhiều dầu và tế bào chết bít nang lông; vi khuẩn trong nang gây viêm. Ở nữ, mức hormone dao động theo chu kỳ khiến mụn bùng theo đợt, thường ở cằm và hàm — vùng có nhiều thụ thể androgen. Stress, mất ngủ, ngừng thuốc tránh thai hoặc hội chứng buồng trứng đa nang cũng làm mụn nặng hơn. Ở tuổi dậy thì, mụn hormone lan rộng hơn (trán, má) và có xu hướng dịu dần khi hormone ổn định, nhưng một phần vẫn kéo dài sang tuổi trưởng thành do di truyền, stress hoặc cách chăm sóc; mụn nội tiết người lớn thì dai dẳng hơn.

Nhận biết mụn nội tiết

Nốt mụn sâu, sưng đỏ, đau, ít nhân trồi lên; tập trung vùng chữ U (cằm, hàm, cổ); tái lại đúng chu kỳ; kèm da dầu vùng chữ T. Nếu mụn đi cùng rụng tóc, lông mọc nhiều bất thường hoặc kinh nguyệt không đều, bác sỹ có thể đề nghị kiểm tra nội tiết.

Vì sao chăm sóc bề mặt không đủ?

Sữa rửa mặt, kem chấm mụn xử lý phần nang bít và vi khuẩn trên bề mặt; chúng không thay đổi cách hormone điều khiển tuyến bã. Vì thế mụn nội tiết có thể dịu vài tuần rồi quay lại đúng chu kỳ. Nặn mụn viêm sâu còn đẩy viêm lan rộng và để lại sẹo rỗ, thâm.

Phác đồ y khoa gồm những gì?

Bác sỹ đánh giá mức độ rồi phối hợp: thuốc bôi (retinoid, kháng viêm, benzoyl peroxide) cho mụn nhẹ–trung bình; thuốc uống khi cần (kháng sinh ngắn hạn, thuốc điều hoà nội tiết theo chỉ định, hoặc retinoid uống cho mụn nặng, có theo dõi xét nghiệm). Song song là lấy nhân mụn chuẩn y khoa khi có nhân chín, peel hoặc chiếu ánh sáng hỗ trợ giảm viêm. Điều chỉnh giấc ngủ, stress và một số thói quen ăn uống giúp phác đồ phát huy tốt hơn.

BonBoz làm gì?

Bác sỹ da liễu khám trực tiếp, hỏi kỹ chu kỳ và tiền sử, soi da phân mức độ, kê phác đồ cá nhân hoá và hẹn tái khám để điều chỉnh. Mụn nội tiết cần thời gian: thường 6–8 tuần mới thấy rõ chuyển biến, và bác sỹ nói trước điều đó để bạn không bỏ dở giữa chừng.