Mụn viêm — mụn bọc — mụn nang

Mụn viêm hình thành thế nào?

Nang lông bít bởi dầu và tế bào chết là môi trường để vi khuẩn C. acnes sinh sôi; hệ miễn dịch phản ứng gây sưng, đỏ, đau. Nếu thành nang vỡ vào trong da, viêm lan xuống lớp bì sâu — thành mụn bọc hoặc mụn nang, phá huỷ collagen và để lại sẹo rỗ dù bạn không nặn.

Phân biệt bốn dạng thường gặp

Sẩn đỏ: nốt đỏ nhỏ, chưa có mủ. Mụn mủ: đầu trắng vàng trên nền đỏ. Mụn bọc: nốt cứng, to hơn 5 mm, đau, không có đầu, kéo dài nhiều tuần. Mụn nang: ổ mềm chứa dịch dưới da, có thể thông nhau, để lại sẹo lõm rộng. Một khuôn mặt thường có xen kẽ, nên phác đồ nhắm vào dạng nặng nhất đang có.

Vì sao không tự nặn?

Mụn viêm không có nhân trồi; bóp chỉ đẩy dịch viêm sâu hơn và sang nang lân cận, vi khuẩn từ tay vào vết hở, viêm nặng gấp đôi và thâm, sẹo gần như chắc chắn. Nốt vừa nặn xong trông 'bớt' vài giờ rồi sưng to hơn hôm sau — đó là quy luật, không phải cơ địa xui.

Điều trị theo mức độ

Mụn viêm nhẹ: thuốc bôi kháng viêm và benzoyl peroxide, retinoid ban đêm. Trung bình: thêm kháng sinh uống ngắn hạn theo đơn, kết hợp thuốc bôi để tránh kháng thuốc. Mụn bọc, mụn nang: cân nhắc retinoid uống có xét nghiệm theo dõi, tiêm nội tổn thương cho nốt đau kéo dài, chiếu ánh sáng hỗ trợ. Mọi thuốc uống cần bác sỹ kê và tái khám, không mua theo lời khuyên trên mạng.

BonBoz làm gì?

Bác sỹ da liễu khám, phân mức độ theo số lượng và dạng tổn thương, hỏi tiền sử thuốc, kê phác đồ và đặt mốc tái khám 4–6 tuần để điều chỉnh. Nốt bọc đau được xử lý tại phòng khám bằng kỹ thuật vô trùng. Khi viêm ổn định ít nhất vài tháng, bác sỹ mới chuyển sang lộ trình trị sẹo rỗ và thâm.